Thuốc lá là nguyên nhân gây nên bệnh ung thư phổi, viêm phế quản mãn, bệnh lý tim mạch (đột quỵ, tai biến mạch máu não, thiếu máu cơ tim…) và nhiều bệnh khác.

  • Theo định nghĩa của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (2017): người hút thuốc lá là người hút từ 100 điếu trở lên trong cả quãng đời đã qua và hiện tại ngày nào cũng hút ít nhất 1 điếu.
  • Người không hút thuốc lá là người chưa bao giờ hút bất kỳ loại thuốc nào hoặc nếu đã thử hút thuốc thì chưa bao giờ hút hàng ngày và tổng số thuốc đã hút < 100 điếu trong suốt quãng đời đã qua hoặc nếu hút từ 100 điếu trở lên trong cả quãng đời đã qua nhưng hiện đã bỏ hút ít nhất 12 tháng tính đến ngày được nghiên cứu.

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có hàng trăm loại hóa chất có hại cho sức khỏe như 70 chất gây ung thư, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc.

QUÁ TRÌNH NGHIỆN THUỐC DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO ?

Mỗi điếu thuốc, người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1-2mg chất Nicotin. Hút thuốc lá đưa Nicotin nhanh chóng đến não (trong vòng 10 giây sau khi hít vào). Khi hút thuốc lá, Nicotin được hít vào phổi, đi khắp cơ thể, lên não và kích thích các hóa chất trong não như Dopamin, Serotonine, Noradrenaline được tiết ra nhiều. Chính những hóa chất này đã tác động tạo cảm giác, não bộ nhanh chóng nhận ra rằng có thể dùng thuốc lá để kích thích bài tiết Dopamin và như vậy là khởi động quá trình nghiện thuốc lá.

Nicotin là chất hoạt tính dược lý gây độc tố cấp tính và khi đi vào cơ thể thì được phân bố rộng khắp. Ngoài việc gây nghiện, Nicotin còn kích thích đa lộ trình sinh lý liên quan tới sự tăng trưởng và phát triển bào thai, chức năng miễn dịch, hệ tim mạch và hệ thần kinh trung ương và là chất sinh ung thư. Trong khói thuốc lá có khoảng 70 chất gây ung thư như hợp chất thơm có vòng đóng, benzopyrene hay các nitrosamine…

TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ ĐỐI VỚI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Ở những bệnh nhân đái tháo đường mà có hút thuốc lá thì tỉ lệ tử vong và bệnh lý tim mạch cao gấp 2 lần so với người không hút thuốc.

Những người hút thuốc lá có nguy cơ bị đái tháo đường hơn 30- 40% so với người không hút thuốc lá. Nguy cơ bị đái tháo đường tăng lên tỷ lệ thuận với số điếu thuốc lá được hút.

Khi hút thuốc, một lượng carbon dioxin từ khói thuốc vào cơ thể, chất này ngăn cản oxy kết hợp với hồng cầu. Để bù đắp lại, cơ thể tăng sản xuất hồng cầu và đó chính là một trong những tác nhân làm tăng biến chứng suy thận, mù mắt, hoại tử bàn chân, đột quỵ ở bệnh nhân đái tháo đường.

Cũng từ khói thuốc, Nicotin vào máu gây co thắt những mạch máu nhỏ, làm chậm sự hấp thu của insulin khi tiêm, đưa đến khó kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân sử dụng insulin. Ngoài ra, nó còn làm tăng tình trạng đề kháng insulin của cơ thể.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. CDC (2017), Adult tobacco use information, https://www.cdc.gov/nchs/nhis/tobaco/tobaco_glossary.htm, accessed 25/5/2020
  2. Chương trình phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia (2016), Báo cáo hậu quả của hút thuốc lá- 50 năm nhìn lại, http://vinacosh.gov.vn/vi/hoat-dong/ngay-the-gioi-khong-thuoc-la/2016/05/81E20142/hau-qua-suc-khoe-cua-hut-thuoc-la-50-nam, truy cập ngày 25/5/2020