Chăm sóc mất cảm giác ở chân như thế nào là đúng?

Bệnh Đái tháo đường không được kiểm soát tốt, sẽ làm tổn thương thần kinh, làm ngón chân và bàn chân mất cảm giác. Nếu không được chăm sóc kĩ, mất cảm giác lâu dài sẽ làm chúng ta bỏ sót nhiều vấn đề nguy hiểm như loét đến hoại tử bàn chân. Vậy làm sao để chúng ta chăm sóc bàn chân thật tốt? Hãy cùng tìm hiểu với Ngày đầu tiên nhé!

Chăm sóc mất cảm giác ở chân như thế nào là đúng?
Chăm sóc mất cảm giác ở chân như thế nào là đúng?

1. Mất cảm giác ở chân do đái tháo đường gây ra như thế nào?

Ở bệnh nhân đái tháo đường, mức chỉ số đường huyết cao có thể gây tổn thương các dây thần kinh, dẫn đến tình trạng mất cảm giác, đặc biệt là ở ngón và bàn chân.

Mất cảm giác ở chân không chỉ thể hiện ở việc bệnh nhân không cảm nhận được cơn đau, mà còn không có cảm giác nóng hoặc lạnh, hay “chạm” khi có một vật nào đó xúc tác vào chân.

Khi đó, bệnh nhân có thể không biết bàn chân của mình bị chấn thương, dẫm phải dị vật hay bị bỏng…, hậu quả là những vết thương nhỏ bị bỏ qua và nó sẽ nhanh chóng tiến triển thành các vết loét lớn hay các ổ nhiễm trùng do không được chăm sóc kịp thời. (1)

Trong một số trường hợp, nhiễm trùng có thể lan đến xương (gây viêm xương) hoặc hoại tử cả bàn chân. Khi đó, để cứu tính mạng, các bác sĩ phải cắt bỏ cả bàn chân hoặc thậm chí cả cẳng chân của bệnh nhân. (2)

2. Phương pháp chăm sóc mất cảm giác ở chân

2.1 Thăm khám bàn chân định kì mỗi năm tại các cơ sở y tế:

Tin mừng là các biến chứng ở chân đều có thể ngăn ngừa được nếu bệnh nhân được thăm khám biến chứng thần kinh do đái tháo đường nói chung và bàn chân nói riêng ít nhất mỗi năm một lần. (4) Tuy nhiên, khi nghi ngờ bị mất cảm giác ở chân, hoặc có các biểu hiện tê bì chân nhiều… bệnh nhân cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được khám toàn diện. (1)

Bệnh nhân cần đến cơ sở y tế để kiểm tra bàn chân tối thiểu mỗi năm một lần

2.2 Tập thói quen kiểm tra bàn chân mỗi ngày

Kiểm tra bàn chân mỗi ngày xem có vết cắt, mẩn đỏ, sưng tấy, vết loét, mụn nước, vết chai hoặc bất kỳ thay đổi nào khác trên da hoặc trên móng chân hay không. Khi thấy có tổn thương ở trên chân, hãy rửa sạch vết thương để tránh nhiễm trùng. Đồng thời kiểm tra xem vết thương có dần lành lại sau vài ngày hay không. Nếu vết thương không lành hoặc chuyển biến xấu hơn, cần đến sơ sở y tế ngay lập tức để kiểm tra và xử lí vết thương. (2)

Với những bệnh nhân đái tháo đường có chỉ số đường huyết cao hoặc có nhiều biến chứng khác (mắt, thận…) thì phải đi khám chuyên khoa nội tiết ngay khi phát hiện có vết loét ở bàn chân.

2.3 Cắt móng chân cẩn thận

Khi cắt móng chân cho bệnh nhân đái tháo đường, cần cắt móng thẳng ngang và nhẹ nhàng làm nhẵn các cạnh sắc nhọn bằng dũa móng (2). Không cắt móng chân quá sát vì dễ bị chảy máu, tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập gây loét. Những trường hợp có móng dày sừng, móng quặp thì phải để bác sĩ chuyên về bàn chân xử lý.

2.4 Không tự mình loại bỏ các vết chai sần

Chai chân có thể là một biểu hiện của biến chứng thần kinh do đái tháo đường. Bạn cần liên hệ với bác sĩ để được tư vấn khi phát hiện những vết chai sần và muốn loại bỏ nó.

  • Không tự ý sử dụng các sản phẩm để mài vết chai sần có thể làm bỏng vùng da và khó lành.
  • Tuyệt đối không được tự cắt các vết chai chân (2).
Không tự ý cắt chai sần có thể gây ra các vết thương, vết loét
Không tự ý cắt chai sần có thể gây ra các vết thương, vết loét

2.5 Giữ chân sạch sẽ, khô ráo và lưu thông máu tốt

Khi chăm sóc mất cảm giác ở chân, bệnh nhân không nên ngâm chân mà chỉ nên rửa chân hằng ngày bằng nước ấm và xà phòng nhẹ.

Sau khi rửa chân, dùng khăn lau chân khô hoàn toàn và thoa kem dưỡng ẩm để giúp ngăn ngừa khô nứt. Tránh thoa kem dưỡng ở các khe ngón chân vì sẽ dễ gây nấm hoặc nhiễm trùng (1).

Bạn cần đặc biệt lưu ý lưu thông máu khi chăm sóc mất cảm giác ở chân. Khi ngồi nên thả hai chân xuống và lắc lư chân/ngón chân trong vài phút và vài lần trong ngày (2).

Ngoài ra, việc sử dụng giày dép và tất cần vừa vặn, thoải mái cũng như vận động nhẹ nhàng sẽ giúp lưu thông máu tốt hơn đến chân (3).

2.6 Không đi chân trần kể cả đi trong nhà

Bạn nên mang giày và tất hoặc loại dép bít ngón đi trong nhà, không để chân trần để hạn chế bị thương hay va chạm khi đang di chuyển (2).

Trước khi mang giày, bạn cũng nên kiểm tra và đảm bảo rằng bên trong giày sạch và không chứa bất kì vật sắc nhọn nào bên trong giày (3).

Việc sử dụng giày dép trị liệu chuyên dụng được khuyến nghị cho những bệnh nhân đái tháo đường có nguy cơ cao bao gồm dị dạng bàn chân, loét, hình thành vết chai, tuần hoàn ngoại biên kém hoặc tiền sử cắt cụt chi (4).

Luôn luôn mang giày và tất để hạn chế bị thương hay va chạm khi đang đi
Luôn luôn mang giày và tất để hạn chế bị thương hay va chạm khi đang đi

2.7 Chọn các hoạt động thân thiện với đôi chân

Tập thể dục thường xuyên và duy trì dinh dưỡng ổn định vừa giảm lượng đường trong máu vừa giúp lưu thông máu đến chân tốt hơn. Tuy nhiên, bệnh nhân cần chọn các hoạt động thân thiện và an toàn với đôi chân như đi bộ, đạp xe đạp hay bơi lội (2) và tránh các môn thể thao như chạy, quần vợt…

Đạp xe đạp là hoạt động lí tưởng và an toàn cho đôi chân
Đạp xe đạp là hoạt động lí tưởng và an toàn cho đôi chân

Chăm sóc bàn chân bị mất cảm giác thường bị bệnh nhân đái tháo đường bỏ qua vì chủ quan. Do đó, việc đầu tiên cần làm khi bệnh nhân phát hiện hoặc nghi ngờ mất cảm giác ở chân là đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được kiểm tra toàn diện, tìm nguyên nhân và xử trí kịp thời. Ngoài ra, chúng ta cũng cần quan tâm sức khỏe bàn chân nói riêng và cốt lõi cần nhớ là kiểm soát lượng đường trong máu mới là điều trị gốc rễ để ngăn ngừa biến chứng về lâu dài.

 SERV-NDT-01-12-2022-2

Nguồn tham khảo:

  1. Diabetic neuropathy (2022) Mayo Clinic. Mayo Foundation for Medical Education and Research. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-neuropathy/symptoms-causes/syc-20371580 (Accessed: November 18, 2022). 
  2. Diabetes and your feet (2022) Centers for Disease Control and Prevention. Centers for Disease Control and Prevention. Available at: https://www.cdc.gov/diabetes/library/features/healthy-feet (Accessed: November 18, 2022). 
  3. Diabetes foot care tips (no date) Diabetes Foot Care Tips | ADA. Available at: https://diabetes.org/healthy-living/seniors/foot-care-tips (Accessed: November 18, 2022). 
  4. American Diabetes Association (2020) 11. Microvascular complications and foot care: Standards of medical care in diabetes-2021, American Diabetes Association. American Diabetes Association. Available at: https://diabetesjournals.org/care/article/44/Supplement_1/S151/30492/11-Microvascular-Complications-and-Foot-Care (Accessed: November 18, 2022). 
Các bài viết liên quan
Các kiến thức đọc nhiều
Các kiến thức nổi bật

Có thể bạn quan tâm

TUÂN THỦ THUỐC TRONG ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG
Việc kiểm soát đường huyết, dù bằng phương pháp dinh dưỡng, tập luyện hay dùng thuốc, là điều quan trọng trong điều trị bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ) nói chung và ĐTĐ típ 2 (ĐTĐ2) nói riêng. Đường huyết đạt mục tiêu và ổn định lâu dài sẽ giúp bạn giảm được biến chứng,orange
Xem thêm
Chế độ ăn cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 cần tuân theo trong mùa lạnh
Can thiệp dinh dưỡng là nền tảng của mọi đối tượng bị đái tháo đường tuýp 2. Đặc biệt vào mùa đông, các hoạt động thể lực có xu hướng giảm thấp nhất trong năm [1] thì việc cân bằng dinh dưỡng càng đóng vai trò rất quan trọng. Vậy ăn uống như thế nàoorange
Xem thêm
Chăm sóc mất cảm giác ở chân như thế nào là đúng?
Bệnh Đái tháo đường không được kiểm soát tốt, sẽ làm tổn thương thần kinh, làm ngón chân và bàn chân mất cảm giác. Nếu không được chăm sóc kĩ, mất cảm giác lâu dài sẽ làm chúng ta bỏ sót nhiều vấn đề nguy hiểm như loét đến hoại tử bàn chân. Vậy làmorange
Xem thêm