Hiện nay, tăng huyết áp (bệnh cao huyết áp) đang là vấn đề rất thường gặp trong cộng đồng. Tình trạng tăng huyết áp ở người cao tuổi ngày càng gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm cho người bệnh. Thêm vào đó, độ tuổi bị mắc mới cũng ngày một trẻ. Ở các nước phát triển, tỷ lệ tăng huyết áp ở người lớn (> 18 tuổi) là khoảng gần 30% dân số và hơn một nửa dân số trên 50 tuổi có tăng huyết áp.

TĂNG HUYẾT ÁP (BỆNH CAO HUYẾT ÁP) LÀ GÌ?

Khi bạn đo huyết áp, có hai trị số huyết áp, ví dụ: 120/80 mmHg. Số ở trên hay số lớn hơn gọi là huyết áp tối đa (hay huyết áp tâm thu) phản ánh huyết áp của động mạch khi tim bóp. Số ở dưới hay số nhỏ hơn gọi là huyết áp tối thiểu (hay huyết áp tâm trương) phản ánh huyết áp khi tim giãn ra trong một chu kỳ co bóp của quả tim. Bình thường, huyết áp của người lớn là dưới 120/80 mmHg. Khi huyết áp từ 120- 139/80-89 được coi là “huyết áp bình thường – cao”. Nếu thường xuyên đo thấy chỉ số huyết áp bằng hoặc cao hơn 140/90 mmHg thì chứng tỏ bạn đã bị tăng huyết áp và nên chuẩn bị sẵn phương án theo dõi và điều trị sớm.

Năm 2000 thế giới có khoảng 972 triệu người mắc tăng huyết áp (bệnh cao huyết áp), dự báo đến năm 2025 con số này tăng lên khoảng 1,56 tỷ người. Theo thống kê ở Việt Nam, những năm cuối của thập kỷ 80 tỷ lệ tăng huyết áp ở người lớn là khoảng 11%, đến năm 2008 tỷ lệ này tăng lên 25,1%. Tức là cứ 4 người lớn thì có 1 người mắc tăng huyết áp, tính ra Việt Nam có khoảng 10 – 11 triệu người mắc tăng huyết áp.

TĂNG HUYẾT ÁP (BỆNH CAO HUYẾT ÁP) CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?

Tăng huyết áp (bệnh cao huyết áp) nguy hiểm bởi các biến chứng không chỉ gây chết người mà còn để lại những di chứng nặng nề (tai biến mạch máu não), ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh và là gánh nặng cho gia đình, xã hội.

Tăng huyết áp (bệnh cao huyết áp) được cho là “kẻ giết người thầm lặng”. Chúng không hề có triệu chứng gì. Trên thực tế có rất nhiều người bị tăng huyết áp trong nhiều năm mà không hề biết, tăng huyết áp diễn biến âm thầm, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể bằng nhiều cách. Đến khi người bệnh nhận thức được thì đã bị mắc các biến chứng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc chịu đựng gánh nặng tàn phế. Cách duy nhất để người bệnh biết mình bị tăng huyết áp là đo huyết áp.

Tăng huyết áp gây các biến chứng như suy tim, bệnh mạch máu ngoại vi, suy thận, xuất huyết võng mạc và tổn thương thị giác…

Ở Việt Nam, tăng huyết áp là một yếu tố nguy cơ chính dẫn đến các biến cố tim mạch nặng nề như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và mù lòa…

Ước tính có khoảng 15.990 người bị liệt, tàn phế, mất sức lao động do tai biến mạch máu não hàng năm. Điều tra dịch tễ học suy tim và một số nguyên nhân chính tại các tỉnh phía bắc Việt Nam năm 2003 do Viện Tim mạch phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới thực hiện cho thấy nguyên nhân hàng đầu gây suy tim tại cộng đồng là do tăng huyết áp (chiếm 10,2%), sau đó là do bệnh van tim do thấp (0,8%).

Cứ 10 trường hợp tử vong thì có 3 trường hợp do nguyên nhân bệnh tim mạch. Các bệnh động mạch vành tim và tai biến mạch máu não là các bệnh tim mạch phổ biến và nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao hoặc để lại di chứng nặng nề như mất ý thức, liệt nửa người… cần phải điều trị và chăm sóc lâu dài. Chi phí điều trị cho các bệnh nói trên là rất lớn do phải điều trị dài ngày (hầu như suốt quãng đời còn lại), thuốc và phương tiện kỹ thuật đắt tiền, ngoài ra còn phải kể đến chi phí gián tiếp do người nhà phải chăm nuôi… Nhìn chung, bên cạnh việc ảnh hưởng tới sức khỏe và giảm chất lượng cuộc sống thì thiệt hại về kinh tế do bệnh không lây nhiễm nói chung và các bệnh tim mạch nói riêng là rất lớn cho cả bản thân người bệnh, gia đình và xã hội. Đột quỵ, nhồi máu cơ tim và bệnh tim do tăng huyết áp là 3 trong số 20 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu.

Như vậy cả trên thế giới và ở Việt Nam, tăng huyết áp (bệnh cao huyết áp) và các bệnh tim mạch có liên quan đang gia tăng nhanh chóng và là nguyên nhân gây ra gánh nặng bệnh tật và tử vong lớn nhất so với các nguyên nhân khác nên cần phải có các giải pháp can thiệp phù hợp và kịp thời.