Bàn chân đái tháo đường là biến chứng phức tạp của bệnh đái tháo đường. Tỷ lệ bệnh nhân Đái tháo đường bị biến chứng bàn chân đái tháo đường trên thế giới nói chung là 6.3%. Biến chứng này được mô tả ban đầu với các vết loét đơn giản, nhiễm trùng, lâu lành và gây hệ quả lớn ảnh hưởng đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống cũng như sinh mạng của người bệnh.  

Chăm sóc đôi chân của bạn là một phần quan trọng để kiểm soát bệnh đái tháo đường thành công. Hãy xem 12 bước đơn giản này để giúp bạn quản lý việc chăm sóc bàn chân dễ dàng hơn và tiếp tục sống tốt với bệnh đái tháo đường. 

1. Kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường: Thực hiện và duy trì lối sống lành mạnh (bao gồm không hút thuốc lá) và giữ cho đường huyết, huyết áp và cholesterol ở mức bình thường. Điều này rất quan trọng trong việc ngăn ngừa và làm chậm các biến chứng bàn chân bệnh đái tháo đường.
2. Kiểm tra chân mỗi ngày: Kiểm tra bàn chân của bạn mỗi ngày xem có vết cắt, vết loét, sưng tấy và móng chân bị nhiễm trùng hay không. Hãy thông báo cho bác sĩ ngay nếu bạn bị vết đứt, cắt, đau, phồng rộp hoặc bầm tím ở bàn chân và vết thương không bắt đầu lành sau một ngày. 
3. Rửa chân mỗi ngày: Rửa chân bằng nước ấm nhưng không ngâm chân. Hãy luôn giữ da chân khô ráo và nhất là giữa các kẽ ngón chân. Dùng bột talc hoặc bột ngô để giữ cho vùng da giữa các ngón chân luôn khô ráo. 
4. Giữ da chân mềm mại: Thoa một lớp mỏng kem dưỡng da lên trên mu bàn chân và lòng bàn chân của bạn. Không dưỡng ẩm giữa ngón chân vì điều này có thể gia tăng độ ẩm giữa các kẽ chân và dẫn đến các vấn đề về da khác. 
5. Làm mịn các vết chai một cách nhẹ nhàng: Nếu bạn có vết chai hãy báo với bác sĩ để biết lời khuyên chăm sóc tốt nhất. Nếu bác sĩ cho phép, hãy sử dụng đá bọt để làm phẳng vết chai sau khi tắm rửa. 
6. Không tự cắt móng chân: Không tự cắt móng chân nếu bạn bị suy giảm thị lực hoặc nếu móng chân dày hoặc ố vàng. Nếu có thể, hãy cắt móng chân bằng bấm sau khi rửa và lau khô chân. Cắt thẳng mà không cắt các góc. Làm nhẵn móng chân bằng dũa. 
7. Mang giày và tất thoải mái mọi lúc: Đừng đi chân trần, kể cả trong nhà. Đi trong nhà với một đôi dép tốt sẽ giúp bảo vệ thêm đôi chân của bạn. Khi đi giày phải luôn mang tất để giúp tránh mụn nước và vết loét. Trước khi xỏ giày, hãy kiểm tra bên trong xem có mảnh vụn nào không và đảm bảo rằng bên trong giày không có gì và hoàn toàn mềm mại. 
8. Bảo vệ bàn chân khỏi nóng và lạnh: Giữ chân bạn tránh xa bộ tản nhiệt và lò sưởi mở, đồng thời không đặt chai nước nóng hoặc miếng đệm sưởi lên chân. Mang tất vào ban đêm nếu chân bạn lạnh. Hãy nhớ mang giày hoặc ủng ấm khi thời tiết lạnh và kiểm tra bàn chân thường xuyên để tránh bị tê cóng. 
9. Giữ cho máu trong chân lưu thông tốt: Dành thời gian trong ngày để đảm bảo máu lưu thông tốt ở chân. Gác chân lên khi bạn đang ngồi. Hãy nhớ xoay các ngón chân của bạn trong năm phút, hai hoặc ba lần một ngày và xoa mắt cá chân lên để cải thiện lưu lượng máu. Đừng bắt chéo chân trong thời gian dài. 
10. Tập luyện phù hợp: Hãy nhờ bác sĩ giúp bạn lên kế hoạch cho chương trình tập luyện hàng ngày phù hợp với bạn. Tránh các hoạt động gây khó khăn cho đôi chân như chạy, nhảy. Luôn có thời gian khởi động và thư giãn, đồng thời mang giày thể thao vừa vặn. 
11. Luôn trao đổi với bác sĩ của bạn: Bác sĩ là một trong những đồng minh mạnh mẽ nhất của bạn khi điều trị đái tháo đường nói chung và biến chứng bàn chân đái tháo đường nói riêng. Hãy hỏi bác sĩ của bạn nếu có bất kỳ thắc mắc nào về việc chăm sóc bàn chân khi bị đái tháo đường.  
12. Mang giày dép phù hợp: Giày dép phù hợp là rất quan trọng để ngăn ngừa các vấn đề nghiêm trọng về chân. Khi không mang giày chuyên dành cho người đái tháo đường, thì giày thể thao hoặc đi bộ thoải mái là lựa chọn tốt để mang hàng ngày.  

SERV-NDT-CP3-13-07-2024 

Tài liệu tham khảo

1.Singh, N., Armstrong, D. G., & Lipsky, B. A. (2005). Preventing foot ulcers in patients with diabetes. JAMA, 293(2), 217-228. doi:10.1001/jama.293.2.217 

2.Zhang, P., Lu, J., Jing, Y., Tang, S., Zhu, D., & Bi, Y. (2017). Global epidemiology of diabetic foot ulceration: a systematic review and meta-analysis. Annals of Medicine, 49(2), 106-116. doi:10.1080/07853890.2016.1231932 

3. https://diabetes.org/sites/default/files/2024-04/12-steps-to-happier-feet.pdf. Accessed: 11:58 AM, 30 May 2024