Đái tháo đường là một căn bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, khi kiểm soát tốt đường huyết nhờ vào tuân thủ dùng thuốc, có lối sống cũng như dinh dưỡng hợp lý, người bệnh hoàn toàn hưởng được một cuộc sống và tuổi thọ gần như người bình thường. Nếu bạn có người thân mắc bệnh Đái tháo đường, bạn sẽ cần nên biết một số nguyên tắc trong vấn đề sử dụng thuốc, ăn uống và vệ sinh cá nhân của người thân.

Hãy cùng ngày đầu tiên tìm hiểu những nguyên tắc này để nâng cao chất lượng sống và giúp người thân luôn khỏe mạnh nhé!

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 6
Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường

1. Một số lưu ý về chế độ ăn uống cho người Đái tháo đường

Một trong những điều cực kỳ quan trọng nhất cho người bệnh Đái tháo đường là làm sao để giữ được lượng đường trong máu của họ ổn định nhất có thể. Khi bạn là người chăm sóc người Đái tháo đường, cần lưu ý những điều sau đây:

  • Nên ăn các bữa ăn vào cùng một thời điểm mỗi ngày và chia nhỏ bữa ăn: Lưu ý rằng người bị đái tháo đường (tiểu đường) không nên bỏ bữa hoặc ăn trễ, nếu không bệnh nhân sẽ bị hạ đường huyết – là một biến chứng cấp của Đái tháo đường cần được cấp cứu kịp thời. (1)
Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 5
Người bị đái tháo đường cần nên ăn các bữa ăn vào cùng một thời điểm mỗi ngày, và chia nhỏ bữa ăn trong ngày
  • Lập ra kế hoạch ăn uống: Vì thế, khi bạn chăm sóc người Đái tháo đường, đặc biệt bạn là người điều phối bữa ăn và lịch uống thuốc của người thân, cần trao đổi với bác sĩ điều trị về kế hoạch dinh dưỡng của người thân mình, về giờ giấc ăn, số lượng khẩu phần cho mỗi nhóm dinh dưỡng, những món nên ăn và hạn chế ăn… (1)
  • Uống đủ nước mỗi ngày: Giữ cho cơ thể và làn da của họ đủ nước là một điều cực kỳ tốt. Đồng thời, bạn cũng cần hạn chế uống các loại nước uống có chứa cafein hoặc có đường. (1)

2. Nhắc nhở thường xuyên vận động và tập thể dục

Đảm bảo rằng họ cần tập thể dục hoặc duy trì mức độ hoạt động từ trung bình trở lên cũng là một phần quan trọng trong việc chăm sóc người Đái tháo đường. Tập thể dục thường xuyên và kết quả của giảm cân (bắt nguồn từ sự kết hợp tốt giữa chế độ ăn uống và tập thể dục) có thể làm giảm lượng đường trong máu. (2)

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 4
Tập thể dục thường xuyên có thể làm giảm lượng đường trong máu

Nếu người thân của bạn không thể tập thể dục, hãy cố gắng và khuyến khích họ hoạt động hoặc làm những gì họ có thể làm, ngay cả khi đó chỉ là đi bộ hoặc một số hoạt động thể chất nhẹ nhàng khác như dưỡng sinh… (2)

Hãy lưu ý rằng chỉ nên tập thể dục sau bữa ăn 1 giờ hoặc lâu hơn. Khi lượng đường trong máu đã cao hơn. Quan trọng hơn, luôn luôn nhắc nhở người thân mang theo một viên kẹo đường, hoặc một phần tinh bột nhẹ (cơm, khoai, mỳ, …), uống nhiều nước và mang theo thẻ đeo ghi tên và thông tin về bệnh khi họ tập thể dục xa nhà. Nếu có thể, người bệnh nên được kiểm tra đường huyết trước, trong và sau khi tập thể dục. (2)

Việc nhắc nhở này sẽ giúp người thân không bị rơi vào tình trạng hạ đường huyết – biến chứng cấp nghiêm trọng. Những viên kẹo đường, khẩu phần ăn tinh bột sẽ giúp nâng đường lên khi họ có dấu hiệu báo hiệu hạ đường huyết, bao gồm: run đói, chóng mặt, vã mồ hôi, mệt mỏi-kiệt sức, da nhợt nhạt, nặng hơn có thể dẫn đến mờ mắt, lú lẫn, bất tỉnh, v.v. (2)

3. Những lưu ý về vệ sinh cá nhân hằng ngày cho người Đái tháo đường:

3.1 Chăm sóc răng miệng

Những người mắc bệnh đái tháo đường (tiểu đường) có nhiều nguy cơ gặp các vấn đề về miệng – như bệnh nướu răng, nấm và khô miệng. Đó là lý do tại sao việc chăm sóc răng miệng rất quan trọng. Vì thế, khi chăm sóc người Đái tháo đường, bạn cần nhắc họ nên đánh răng bằng bàn chải với lông mềm sau mỗi bữa ăn chính và dùng chỉ nha khoa ít nhất một lần một ngày. (1)

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 3
Người mắc bệnh Đái tháo đường nên chú ý vệ sinh răng miệng

3.2 Chăm sóc móng tay, móng chân

Móng chân mọc ngược có thể dẫn đến nhiễm trùng và các vấn đề khác. Người chăm sóc hoặc thành viên gia đình có thể giúp người bệnh kiểm tra móng chân mỗi ngày một lần để xem có bị sưng tấy hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng hay không. Móng chân nên được cắt ngắn bằng kéo cắt móng tay và sau đó mài nhẵn bằng bảng nhám. Tuy nhiên không nên làm tròn các góc móng khi cắt. (1)

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 2
Chăm sóc móng tay, móng chân đúng cách để tránh nhiễm trùng

3.3 Vệ sinh thân thể

Sử dụng xà phòng nhẹ và tắm nước ấm là tốt nhất để ngăn ngừa khô da. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường (tiểu đường) không nên ngâm chân, vì có thể làm khô da ở chân và giữa các ngón chân. 

Khi bạn là người chăm sóc người Đái tháo đường, nên lưu ý các vết chai hoặc vết cắt trên bàn chân của họ, vì nó có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như lở loét và nhiễm trùng. Ở những người bị đái tháo đường (tiểu đường), họ bị tổn thương dây thần kinh cảm giác, họ sẽ có thể không cảm thấy đau khi chân bị thương, Vì thế những lúc người thân tắm xong, hãy luôn nhắc nhở họ kiểm tra cơ thể hằng ngày, đặc biệt ở bàn chân, ngón chân và khu vực xen kẽ các ngón. Chỉ cần là vết xước, nốt đỏ hoặc mụn nước cũng cần được lưu ý và chăm sóc kỹ càng. (1)

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường 1
Hãy luôn nhắc nhở người đái tháo đường kiểm tra cơ thể hằng ngày, đặc biệt ở bàn chân, ngón chân và khu vực xen kẽ các ngón

Nếu có vết thương ở chân, hãy nhẹ nhàng rửa sạch hằng ngày bằng xà phòng nhẹ và kiểm tra mỗi ngày để đảm bảo vết thương đang lành lại. Nếu vết thương diễn tiến xấu hơn, cần dẫn người thân đến cơ sở y tế để kiểm tra và chăm sóc vết thương hợp lý. (1)

3.4 Mang giày, vớ

Phần lớn những người bệnh đái tháo đường (tiểu đường) đều ít quan tâm chăm sóc đôi chân của mình. Thực tế, họ không nên đi chân trần ngay cả khi  ở trong nhà. (2)

Nếu bạn đang chăm sóc người Đái tháo đường, hãy sắm cho họ một đôi dày/dép vải mềm với đế đệm hỗ trợ tốt. Giày/dép phải là loại bít hết các ngón chân. Nếu mang vớ, nên mang vớ không quá chật để không làm hạn chế tưới máu đến chân. (2)

Chăm sóc ba mẹ bị Đái tháo đường
Người mắc bệnh Đái tháo đường nên đi dép ngay cả khi ở trong nhà để tránh va chạm hoặc tổn thương bàn chân khi đi lại

Qúa trình chăm sóc người thân mắc bệnh Đái tháo đường không thể không nhắc đến việc xây dựng một chế độ ăn uống lành mạnh. Hãy cùng Ngày Đầu Tiên tìm hiểu những lưu ý về các loại thực phẩm mà mình nên và không nên ăn thông qua video ngắn sau đây:

Người bệnh đái tháo đường nên và không nên ăn gì?

Việc chăm sóc người Đái tháo đường cần một sự kiên nhẫn thường xuyên quan sát nhắc nhở, sự tinh tế và nhận ra được khi nào họ cần giúp đỡ. Tuy nhiên, khi tuân thủ các nguyên tác thường xuyên đủ để hình thành thói quen, chúng ta sẽ không cảm thấy việc này là nhọc nhằn nữa. Hãy cùng hướng đến mục tiêu giúp người thân hưởng được chất lượng sống tốt và tuổi thọ như người bình thường. 

Nguồn tham khảo:

1. WebMD, “Diabetes: A Caregiver’s Checklist for Daily Care”

 2. Better Healthcare Services, “Caring for a loved one with diabetes”