Tiền đái tháo đường là tình trạng bệnh lý khi nồng độ glucose trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa đạt tiêu chí chẩn đoán bệnh Đái tháo đường. Tiền Đái tháo đường nếu không được phát hiện và điều trị sẽ tiến triển thành Đái tháo đường và gây ra nhiều biến cố trên hệ tim mạch, trên thận, trên mắt, hệ thần kinh. Hãy cùng Ngày Đầu Tiên tìm hiểu về tiền Đái đường thông qua bài viết sau đây.

>>> 4 điều bệnh nhân Đái tháo đường cần tránh

>>> Glucose Huyết và các chỉ số xét nghiệm cần chú ý ở người Đái Tháo Đường

Tiền Đái tháo đường cần phát hiện sớm để ngăn ngừa ĐTĐ mãn tính

1. Tiêu chuẩn chẩn đoán tiền Đái tháo đường

Bác sĩ sẽ sử dụng hai chỉ số để chẩn đoán tình trạng tiền Đái tháo đường:

  • Rối loạn glucose máu lúc đói (impaired fasting glucose: IFG): Glucose huyết tương lúc đói từ 100 – 125 mg/dL (5,6 – 6,9 mmol/L). (glucose máu lúc đói là xét nghiệm sau bữa ăn uống cuối cùng ít nhất 8 giờ)
  • Rối loạn dung nạp glucose (impaired glucose tolerance: IGT): Glucose huyết tương sau 2 giờ từ 140 – 199 mg/dL (7,8 – 11,0 mmol/L) khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose (NPDNG) bằng đường uống với 75 g glucose hoặc HbA1c: 5,7 – 6,4%
Bác sĩ sẽ sử dụng chỉ số IFG và IGT để chuẩn đoán tiền Đái tháo đường

2. Phương pháp phòng ngừa hoặc làm chậm tiến triển của tiền Đái tháo đường

2.1 Thay đổi lối sống

Đây là biện pháp đầu tiên, quan trọng, có hiệu quả nhất để đề phòng hoặc làm chậm tiến triển thành bệnh Đái tháo đường

  • Chế độ ăn

Người mắc tiền Đái tháo đường nên có chế độ ăn giảm năng lượng, giảm chất béo, thực phẩm có lượng đường thấp. Bạn nên chọn: 

  • Gạo lứt, bún gạo lứt, bánh mì đen, hạt ngũ cốc không xay xát kỹ, ngũ cốc nguyên hạt.
  • Thực phẩm giàu đạm có nguồn gốc động vật ít béo: thịt nạc, thịt gà không da, cá, tôm, mực, trứng…
  • Dầu thực vật: dầu ô liu, dầu đậu phộng, dầu mè.
  • Ăn đa dạng các loại rau.
  • Các loại quả có hàm lượng đường ít: ổi, thanh long, chùm ruột.
  • Sữa dành cho người đái tháo đường.

Đồng thời, bạn cũng cần tránh thức ăn chiên (rán) nhiều dầu mỡ, giảm muối trong bữa ăn.

Người mắc tiền Đái tháo đường nên chọn những thực phẩm có lượng đường thấp
  • Tập thể dục

Luyện tập thể lực không chỉ góp phần quan trọng trong việc kiểm soát Đái tháo đường mà còn mang lại lợi ích cho sức khỏe.

Mục tiêu là ít nhất 150 phút/ tuần cho các bài tập thể lực mức độ trung bình như đi bộ, nhảy, bơi, đạp xe, … Có thể phân bố thời gian tập thể dục tối thiểu 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày trong tuần.

  • Giảm cân nếu thừa cân

Bạn cần giảm đến khi chỉ số BMI đạt mục tiêu; nam đạt vòng eo dưới 90cm, nữ đạt vòng eo dưới 80 cm..

  • Ngừng hút thuốc lá
  • Tuân thủ chế độ điều trị và chỉ định dùng thuốc của bác sĩ

2.2 Can thiệp phẫu thuật

Phẫu thuật cắt dạ dày là phương pháp ít được sử dụng ở Việt Nam. Tuy nhiên, một số quốc gia khác trên thế giới đã sử dụng phương pháp này như một hướng điều trị dự phòng bệnh Đái tháo đường cho những người béo phì nặng.

2.3 Theo dõi các chỉ số về tiền Đái tháo đường và Đái tháo đường

  • Dùng nhật ký, chế độ nhắc nhở trên điện thoại, thời gian biểu theo dõi khẩu phần ăn, thời gian tập thể dục
  • Khám sức khoẻ định kì để chẩn đoán và điều trị sớm các bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa lipid máu (mỡ trong máu)

Tóm lại, tiền Đái tháo đường sẽ phát triển thành bệnh đái tháo đường type 2 và gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Vì vậy, cần điều chỉnh hợp lý về lối sống và chế độ dinh dưỡng, thường xuyên theo dõi và khám định kỳ nhằm phát hiện bệnh sớm để điều trị kịp thời tránh nguy cơ tiến triển thành bệnh đái tháo đường và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. 

Nguồn tham khảo:

1. Hội Nội tiết – ĐTĐ Việt Nam.(2019) Khuyến cáo về bệnh nội tiết và chuyển hóa. Nhà xuất bản Y học. Tiền ĐTĐ, đề phòng hoặc làm chậm xuất hiện bệnh ĐTĐ. 259-282.

2. American Diabetes Association (2014) Diabetes care Clinical Practice Recommendations.

3. CDC – National diabetes statistics report 2017