Ba tháng đầu thai kỳ có lẽ là thời gian rộn ràng cảm xúc của bất kỳ mẹ bầu nào. Đi kèm cảm giác vỡ òa vì một thiên thần nhỏ bé đang dần thành hình là nỗi lo chăm sóc cho sức khỏe của mẹ và thai nhi.

Ba tháng đầu thai kỳ là thời kỳ vàng cho quá trình hình thành của thai nhi trong bụng mẹ. Để con yêu được phát triển một cách tốt nhất, các mẹ cần phải lên kế hoạch thay đổi lối sống có lợi cho việc mang thai.  Hãy cùng Ngày đầu tiên tìm hiểu về những lưu ý gì khi mang thai 3 tháng đầu để mẹ bầu có một thai kỳ mạnh khỏe.

Cẩm nang cần biết và cần tránh cho mẹ bầu khi mang thai 3 tháng đầu

1. Chú ý Đái tháo đường thai kỳ trong tam cá nguyệt đầu tiên

Đái tháo đường (Tiểu đường) thai kỳ là tình trạng rối loạn đường huyết xảy ra khi mang thai. Phần lớn các trường hợp, mức đường huyết sẽ trở về bình thường sau khi sinh khoảng 6 tuần. Thông thường, ở 3 tháng đầu này, triệu chứng Đái tháo đường sẽ không thể hiện rõ. Tuy nhiên, việc tầm soát Đái tháo đường thai kỳ cần được thực hiện ngay trong lần khám thai đầu tiên, nếu mẹ bầu có các nguy cơ sau đây (1):

  • Tiền căn gia đình Đái tháo đường
  • Tuổi mẹ khi mang thai > 40 tuổi
  • Béo phì
  • Tiền căn thai kỳ trước đó có rối loạn dung nạp đường
  • Tiền căn sanh con to
  • Tiền sử sanh con có dị tật bẩm sinh không tìm được nguyên nhân
  • Rối loạn phóng noãn kiểu buồng trứng đa nang
  • Sử dụng thuốc: corticosteroids, thuốc kháng virus, hoặc nhiễm HIV
Tầm soát Đái tháo đường thai kì được thực hiện ở tuần 24 – 38

2. Những điều nên làm trong tam cá nguyệt 1

a. Uống vitamin

Nên bắt đầu bổ sung vitamin ngay từ lúc này. Uống vitamin trong tam cá nguyệt đầu tiên đã được chứng minh là làm giảm đáng kể nguy cơ khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi. (như tật nứt đốt sống) (2).

Uống vitamin làm giảm nguy cơ khuyết tật ống thần kinh ở thai nhi

b. Đi khám thai định kì 4 tuần 1 lần

Bạn sẽ phải xét nghiệm nước tiểu và xét nghiệm máu để xác định nhóm máu, tình trạng Rh, nồng độ hCG và các bệnh nhiễm trùng. Bên cạnh đó, siêu âm còn là để xác nhận vị trí của thai, tuổi thai và mọi thứ đang tiến triển bình thường. Các bệnh di truyền hoặc bệnh Đái tháo đường cũng có thể được kiểm tra, tùy thuộc vào tiền sử và yếu tố nguy cơ thai kì.

Trước khi sử dụng bất kì loại thuốc, mẹ bầu cần phải hỏi ý kiến bác sĩ

c. Xét nghiệm tầm soát và chẩn đoán lệch bội

Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn thời điểm và phương pháp phù hợp (1):

Dựa trên những rủi ro từ test tầm soát, bác sĩ có thể đề nghị NIPT vào khoảng tuần thứ 9 (xét nghiệm máu không xâm lấn để tìm các bất thường nhiễm sắc thể)

d. Ăn uống lành mạnh

Mẹ bầu cần cắt giảm lượng caffein và thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh. Việc tìm hiểu những loại thực phẩm nên có và nên tránh trong chế độ ăn uống khi mang thai cũng là một điều hết sức cần thiết.

e. Dành thời gian cho việc tập thể dục

Việc tập thể dục khi mang thai mang lại rất nhiều lợi ích cho bạn và em bé. Vậy nên bạn hãy dành ra 30 phút hoạt động thể chất mỗi ngày để có một thai kỳ khỏe mạnh và vượt cạn thành công.

3. Những điều cần tránh khi mang thai 3 tháng đầu

a. Ăn thức ăn chưa nấu chín

Hải sản sống như sushi, sashimi, thịt bò tái là những thứ mẹ bầu nên tránh vì chúng có thể nhiễm ký sinh trùng như toxoplasma, vốn rất có hại thai nhi.

b. Sử dụng caffein

Caffein là một chất kích thích, có trong trà, cà phê, sô cô la và nước ngọt. Uống một vài tách cà phê mỗi ngày sẽ làm tăng huyết áp, nhịp tim của bạn. Thêm vào đó, caffeine có thể đi qua nhau thai và gây ảnh hưởng đến thai nhi.

Tuy vậy, bạn không cần phải từ bỏ hoàn toàn caffeine. Mẹ bầu vẫn có thể sử dụng dưới 150mg caffein mỗi ngày.

c. Uống rượu bia

Tránh uống rượu, bia và đồ uống có cồn trong thai kỳ. Chất cồn đem lại nhiều nguy cơ tiềm ẩn như sinh non, tổn thương não, dị tật bẩm sinh, sẩy thai, thai chết lưu.

d. Ngửi các mùi thơm từ nước sơn tường, sơn móng tay, xăng dầu

Độ độc của sơn phụ thuộc vào từng dung môi và hóa chất trong sơn, cũng như mức độ tiếp xúc. Mặc dù các loại sơn gia dụng hiện nay có mức độ độc thấp, nhưng biện pháp an toàn nhất vẫn là giảm đến mức tối thiểu việc tiếp xúc với những loại sơn xăng này.

e. Sử dụng thuốc có hại cho thai kỳ

Rất nhiều loại thuốc ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi, đặc biệt trong giai đoạn nhạy cảm như ba tháng đầu thai kỳ. Trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Trước khi sử dụng bất kì loại thuốc, mẹ bầu cần phải hỏi ý kiến bác sĩ

f. Hút thuốc lá

Tiếp xúc với khói thuốc khi mang thai có thể dẫn đến sảy thai, sinh non, cân nặng khi sinh thấp. Ngoài ra, các chất có tỏng thuốc lá có thể ảnh hưởng đến các vấn đề về học tập hoặc hành vi khi đứa trẻ khi lớn lên hoặc gây ra hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (3).

Mang thai là quá trình vất vả nhưng tràn đầy cảm xúc với mẹ bầu. Hãy trang bị cho mình một danh sách những điều mà mẹ bầu “nên” và “không nên” thực hiện để chuẩn bị với những thay đổi kì diệu và tránh được những hoang mang của lần đầu mang thai trong giai đoạn mang thai 3 tháng đầu này nhé.

Nguồn tham khảo

  1. Beckmann, “Obstetrics and gynecology 8th edition”
  2. WebMD, “First Trimester of Pregnancy”
  3. Healthline, “11 Things to Avoid During Pregnancy – What Not to Do”