Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường?

Loét bàn chân, hoại tử và đoạn chi là biến chứng thường gặp của bệnh đái tháo đường, gây tàn tật và tăng nguy cơ tử vong. Vậy làm thế nào để bạn có thể phòng tránh hiệu quả, hãy cùng Ngày Đầu Tiên tìm hiểu thông tin dưới đây nhé!

>> Khi biết ba mẹ bị đái tháo đường, bạn cần phải làm gì để hạn chế nguy cơ cho mình?

>> Thắc mắc thường gặp về sự lây lan của Đái tháo đường

Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường?
Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường?

Yếu tố nguy cơ gây loét bàn chân do đái tháo đường

Nguy cơ loét bàn chân do đái tháo đường sẽ tăng lên khi bạn:

  • Giảm thị lực
  • Hút thuốc lá
  • Bệnh thận mạn
  • Biến dạng bàn chân
  • Có cục chai dễ loét
  • Kiểm soát đường huyết kém
  • Tiền sử loét bàn chân hay đoạn chi
  • Bệnh động mạch ngoại biên làm giảm tưới máu chi
  • Mắc bệnh thần kinh ngoại biên (mất cảm giác bảo vệ, không cảm nhận các yếu tố gây tổn thương như nóng/lạnh, vật nhọn, giày chật, chỗ cấn hay ma sát mạnh)
Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường? 1
Vùng chai cứng có thể khô nứt và tạo loét, hoặc gây tổn thương mô xung quanh

Phòng ngừa loét bàn thân ở người bệnh đái tháo đường

Ngoài việc tuân thủ điều trị và ngưng thuốc lá, tất cả bệnh nhân đái tháo đường và gia đình cần được hiểu rõ về nguy cơ và biết chăm sóc bàn chân đúng cách để phòng ngừa loét, hoại tử và đoạn chi.

1. Chăm sóc bàn chân mỗi ngày

  • Rửa sạch (không ngâm) bàn chân với xà phòng và nước ấm (luôn kiểm tra nhiệt độ nước trước), lau khô bàn chân, đặc biệt kẽ ngón.
  • Đối với móng chân, bạn hãy cắt móng ngang và giũa tù đầu móng.
Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường? 2
Cắt móng chân đúng cách để tránh gây ra vết thương

2. Tự khám bàn chân mỗi ngày

  • Luôn kiểm tra bàn chân vài lần đều đặn trong ngày, đặc biệt trước khi đi vớ, giày, sau khi cởi giày, vớ và sau khi tắm.
  • Cần kiểm tra kĩ kẽ ngón và lòng bàn chân.
  • Kiểm tra tất cả khe giữa ngón chân (đây là nơi khó thấy và thường bị bỏ sót)
  • Nếu bạn không thể nhìn vào lòng bàn chân, hãy dùng gương hoặc nhờ người thân trợ giúp
  • Tìm xem có vết rộp, vết cắt, vết nứt, trầy xước, đổi màu sắc da (xanh, đỏ tươi, đốm trắng), vết chai, sưng nề.

3. Chọn và mang giày, dép, vớ phù hợp

  • Không dùng dép kẹp hay dép bó ngón (Các loại dép này không bảo vệ mà ngược lại quai bó sát có thể gây tổn thương chân)
  • Khi chọn mua giày mới nên trực tiếp đi thử giày vào cuối ngày
  • Chọn giày phù hợp với kích thước, hình dạng và yêu cầu đặc biệt với bàn chân
  • Nên chọn giày bằng da thật hay vật liệu có thể co giãn tốt. Giày mới nên được mang mỗi ngày với thời gian tăng dần để quen từ từ.
  • Luôn đi vớ trong giày. Vớ có thể bảo vệ nhưng cũng có thể làm tổn thương bàn chân, do đó nên chọn vớ vừa vặn, không đường nối quá dày, cao trên mắt cá và màu trắng (để có thể thấy máu thấm hay dịch từ bàn chân)
  • Trước khi mang giày, dép luôn kiểm tra kĩ bên trong
  • Giữ giày dép sạch sẽ và thay giày dép ít nhất mỗi năm hoặc khi cần.
Làm cách nào để phòng tránh hoại tử bàn chân ở người bệnh Đái tháo đường? 3
Hãy chọn kích cỡ giày vừa vặn, thoáng mát để bảo vệ đôi chân

4. Lưu ý quan trọng

  • Không dùng bảng nhiệt chườm bàn chân, chăn điện hay túi nước nóng (vì bàn chân tổn thương thần kinh có thể bị bỏng do không cảm nhận được nhiệt)
  • Không tự dùng hoá chất mạnh trên da (cồn, betadin, oxy già, chất tiêu sừng)
  • Không tự dùng dao, kéo, dao cạo để cắt móng chân hay cục chai
  • Không đi chân trần ngay cả khi tắm (đi chân trần trên nền gạch cứng làm tăng áp lực lên bàn chân)

Bác sĩ cần kiểm tra bàn chân bạn thường xuyên. Khi đi khám bệnh định kỳ bạn hãy luôn báo bác sĩ tình trạng của bàn chân để có thể xử trí kịp thời, đồng thời tự chăm sóc bảo vệ bàn chân bạn đúng cách, tuy đơn giản nhưng đây là yếu tố quan trọng nhất để phòng ngừa biến chứng loét, hoại tử bàn chân hay đoạn chi do đái tháo đường.

Nguồn tham khảo

1. Foot Care for a Lifetime, A Comprehensive Guide for Care of the Insensitive Foot, U.S. Department of Health and Human Services, Health Resources and Services Administration, Healthcare System Bureau, Natrional Hansen’s Disease Programs, January 2013.

2. Microvascular Complications and Foot Care: Standards of Medical Care in Diabetes-2019, Diabetes Care 2019; 42(Suppl. 1):S124-S138/https://doi.org/10.2337/dc19-S011.

Các bài viết liên quan
Các kiến thức đọc nhiều
Các kiến thức nổi bật

Có thể bạn quan tâm

Chế độ ăn cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 cần tuân theo trong mùa lạnh
Can thiệp dinh dưỡng là nền tảng của mọi đối tượng bị đái tháo đường tuýp 2. Đặc biệt vào mùa đông, các hoạt động thể lực có xu hướng giảm thấp nhất trong năm [1] thì việc cân bằng dinh dưỡng càng đóng vai trò rất quan trọng. Vậy ăn uống như thế nàoorange
Xem thêm
Chăm sóc mất cảm giác ở chân như thế nào là đúng?
Bệnh Đái tháo đường không được kiểm soát tốt, sẽ làm tổn thương thần kinh, làm ngón chân và bàn chân mất cảm giác. Nếu không được chăm sóc kĩ, mất cảm giác lâu dài sẽ làm chúng ta bỏ sót nhiều vấn đề nguy hiểm như loét đến hoại tử bàn chân. Vậy làmorange
Xem thêm
CHUYÊN GIA CHIA SẺ THÔNG ĐIỆP NHÂN NGÀY ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THẾ GIỚI 14/11
NGÀY ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THẾ GIỚI – 14/11 Ngày Đái tháo đường Thế giới – World Diabetes Day (WDD) được thiết lập bởi Hiệp hội Đái tháo đường Thế giới và tổ chức Y tế Thế giới là chiến dịch lớn nhất thế giới nhằm nâng cao nhận thức về bệnh Đái tháo đường. Chiếnorange
Xem thêm